Mediawijs zijn begint bij jezelf. Een zoektocht naar definities en initiatieven gaat via internationale sites.
Ook Nederland zit daarbij en staat zoals je misschien zelf hebt kunnen merken, een stuk verder in het “landschap der mediawijsheid”. Zij gebruiken de term “mediawijsheid” in veelvouden, terwijl relevante google-hits in België verwaarloosbaar zijn.
Misschien ligt dat aan het feit dat Vlaanderen liever het woord “geletterdheid” in de mond neemt. Geletterdheid kan je net als mediawijsheid opdelen in drie kernaspecten: taalkennis, vaardigheden en ICT. Concreet omarmt het de kennis en vaardigheden die nodig zijn om via geschreven taal te communiceren en informatie te verwerken. Ook verwijst het naar een zekere vaardigheid om met grafische en numerieke gegevens om te gaan én pleit het voor een basiskennis ICT.
Om die geletterdheid te verwerken keurde de Vlaamse regering in 2005 een Plan Geletterdheid Verhogen goed. In dat Plan werden een 10-tal actielijnen opgenomen, die over een periode van zes jaar (2005-2010) zouden worden uitgevoerd. Aan de uitvoering van het plan waren enkele prioriteiten gelegd:
- een snelle en systematische screening van de geletterdheid van kansengroepen;
- het verankeren van taal-, wiskunde en informatica-aanbod in bestaande onderwijs- en opleidingstrajecten
- de uitbouw van geletterdheidtraining in opleidingen op de werkvloer
De acties worden in projectvorm uitgevoerd door verschillende Vlaamse beleidsdomeinen: Onderwijs en Vorming, Werk, Cultuur, Welzijn en Bestuurlijke Aangelegenheden. Op 23 januari 2009 kwam er een stand van zaken over de verschillende acties. Wil je meer weten over de geletterdheidacties van de Vlaamse Gemeenschap of de acties rond de samenwerking met het sociaal-cultureel vormingswerk? Je vindt beide documenten op volgende website: http://www.ond.vlaanderen.be/geletterdheid/
Toch is mediageletterdheid iets anders dan mediawijsheid. De Nederlandse Raad voor Cultuur heeft mediawijsheid onderzocht. Mediageletterdheid betekent in Vlaanderen: “Mensen leren inzien dat er zoiets bestaat als reclame en wat het verschil is tussenreclame en programma’s.”. De nieuwe invulling is echter: “Hoe mensen aan de verkeerde kant van de mediale kloof, ongeveer 50 percent van de bevolking, op een actieve manier media leren gebruiken om informatie te verwerven en niet enkel als entertainment te ondergaan.” Het Nederlandse onderzoek uit 2005 schetst het kader tussen geletterdheid en wijsheid. Het onderzoek vind je op: http://www.cultuur.nl/dossiers_vervolg.php?id=124
Anno 2009 denkt de Vlaamse overheid na over het begrip mediawijsheid. Zo is er sprake van de oprichting van een “Expertisecentrum Mediawijsheid” naar aanleiding van de studie “Jongeren en games” (cfr. blog “Mediawijsheid België-Nederland: 0-2 match 2”). Een kritiek hierbij zou wijzen op een te passieve rol van een mogelijk centrum. Mediawijsheid impliceert meer dan educatie of geletterdheid. Het vraagt expliciet om een actieve deelname, of in beleidsnormen: participatie.
